18 April 2012

Duur is wanneer je veel betaalt en geen kwaliteit krijgt

In uitgave nummer 2 van M&C, gepubliceerd op 17 april is een stuk opgenomen van de nvim.
Hieroder de aangeleverde tekst van het betreffende artikel.
Auteurs: Caroline Loomans/Suzan Masereeuw

Interim managers komen nogal eens op een negatieve manier in het nieuws. Oorzaak: zij zouden 'hoge tarieven' rekenen. We praten hierover met Jeroen Collette, voorzitter a.i. van de nvim, de beroepsorganisatie voor interim managers. Jeroen legt graag uit waarom die negatieve beeldvorming niet juist is. Ook vertelt hij  hoe het nu precies zit met die 'hoge' tarieven waarover zoveel wordt gesproken.

Waarom wordt een interim manager ingehuurd?

"Een bedrijf of organisatie heeft bijvoorbeeld een managementprobleem en is niet in staat dat zelf op te lossen. Hiervoor kunnen verschillende redenen zijn. Ofwel het bedrijf beschikt op dat moment niet over de benodigde expertise, of het ontbreekt simpelweg aan capaciteit. Een interim manager inhuren is dan een prima oplossing."

Bij wat voor soort problemen kan een interim manager dé oplossing zijn? Wat doet een interim manager eigenlijk precies?

"Een interim manager is in feite een externe manager die een organisatie(-onderdeel) tijdelijk - zoals de naam al aangeeft - aanstuurt. In grote lijnen zijn er vier soorten situaties waarbij deze professionals worden ingeschakeld.

1. Crisis.
   Er kan een acute crisissituatie ontstaan. Denk hierbij aan een financieel of strategisch probleem. Of er zijn dusdanige verstoorde verhoudingen ontstaan, waardoor zelfs het voortbestaan van de organisatie onder druk kan komen te staan.
2. Behoefte aan verandering.
   Een bedrijf heeft behoefte een verandering in strategie, cultuur of bedrijfsvoering door te voeren om goed op de toekomst voorbereid te zijn. Daarbij kan een frisse objectieve blik van een 'externe professional' van cruciaal belang zijn.
3. Realisatie belangrijk project of invloedrijk programma.
   Ook hiervoor geldt dat er  niet genoeg interne expertise is, ofwel dat de personele  capaciteit ontbreekt.
4. Overbrugging.
   Stel dat er onverwacht een belangrijke managementvacature is ontstaan. Dan is het onontbeerlijk om snel te schakelen en de belangrijke positie op ad interim basis in te vullen. Daarmee kun je problemen vóór zijn.

"Wat onderscheidt een interimmer van een 'interne manager'? Die zijn toch net zo goed capabel?

"Een interim manager heeft ‘geen verleden en geen toekomst’ bij de opdrachtgever. Is in feite onpartijdig, neutraal. Dat maakt hem of haar onafhankelijk van de heersende waarden, normen en cultuur van de organisatie. Op die manier kan hij of zij zo die maatregelen doorvoeren, die in het belang van de organisatie zijn. Juist omdat hij geen 'emotionele geschiedenis' heeft, wordt hij daarbij niet gehinderd door persoonlijk belang. Een interim manager heeft dan ook zeer ruime ervaring met soortgelijke vraagstukken en is van een zwaarder kaliber dan in normale omstandigheden nodig is."

Wat is nou écht de toegevoegde waarde van een interim manager?

"Opdrachtgevers die interim managers inhuren, rekenen hen af op de waarde die zij aan de organisatie of bedrijf toevoegen. Belangrijke vragen daarbij zijn: hoe is de crisis opgelost? Hoe is de  verandering doorgevoerd? En hoeveel tijd was daarvoor nodig? Opdrachtgever en interim manager maken vooraf afspraken over een plan van aanpak. Hierin wordt een concreet aantal afspraken gemaakt. Deze resultaten worden elke maand geëvalueerd.
Interim managers onderscheiden zich door kwaliteit. "Het gaat om hun specifieke waardetoevoeging. De prijs is veel minder relevant", aldus een opdrachtgever tijdens een nvim-bijeenkomst in november 2011. "‘En minstens zo belangrijk: is er een klik"?

Wat vinden opdrachtgevers van interim managers?

In november 2011 hield de nvim een professionaliseringsbijeenkomst met drie ervaren opdrachtgevers.  Dit waren Angeline Kierkels, directeur Publieke Sector van De Meerlanden, NV, Paul Smits (voorheen directeur van het Maasstadziekenhuis) en Ir. Cees van Laarhoven, voorheen directeur van Imtech. We zetten hun belangrijkste conclusies op een rijtje. (lees ook het verslag van deze avond)

• “Een interim manager moet met een frisse blik van buiten naar binnen kijken. Maar moet ook goed in staat zijn de materie en de sfeer van zijn opdrachtgever te begrijpen. Daarmee kan hij of zij zijn blik van binnen naar buiten richten. Een interim manager moet bereid zijn risico’s te nemen die de ervaren mensen binnen het bedrijf niet durven te nemen.”
• “Hij moet ook zo opereren dat processen doorlopen. De plaats die hij invult moet na de  interim periode geluidloos door een vaste of terugkerende kracht ingenomen kunnen worden.”
• “Last but not least: de interim manager moet zijn team binden. Tegelijk moet hij daarbij niet bang zijn keuzes te maken waardoor spanningen in teams kunnen ontstaan. Dit doet hij door tegelijkertijd én voor een schokeffect te zorgen én er voor te waken dat de resultaten van zijn inspanningen geborgd zijn als hij de organisatie van de opdrachtgever weer verlaat. Een schaap met vijf, nee, zes poten!”

Angeline, Paul en Cees verwachten alle drie dat de vraag naar interim managers gaat groeien. “Er komen reorganisaties aan, de overheid moet bezuinigen en steeds meer aan de markt overlaten. Bovendien moeten organisaties steeds sneller schakelen. Het is uit de tijd een vacature lang open te laten staan omdat je geen vaste medewerker kunt vinden. En dan is de toegevoegde waarde van de interim manager veel belangrijker dan zijn tarief”.  

Hoe zorgt een interim manager ervoor dat zijn kwaliteit hoog blijft?

"Interim managers moeten topprestaties leveren. Dat dwingt hen om 'bij' te blijven. Ze moeten zelf zorgen voor hun professionele ontwikkeling. De nvim heeft ervoor gezorgd dat haar leden beschikken over een 'gereedschapskist' met richtlijnen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een probleemanalyse en een Plan van Aanpak, die tijdens de opdracht (moeten) worden gebruikt.
Maar een professionele interim manager doet uiteraard meer: hij houdt vakliteratuur bij en gaat naar professionaliseringsbijeenkomsten. Daarnaast volgt hij intervisiesessies, waar casussen worden besproken waarvan alle intervisieleden kunnen leren. Ook kwaliteitstoetsingen garanderen zijn niveau. En hij of zij maakt gebruik van schaduwmanagement.

De nvim heeft een toetsingsbeleid ontwikkeld, waarmee zichtbaar wordt op welke manier aan kwaliteitsverbetering wordt gewerkt. De toetsing wordt door een onafhankelijke organisatie uitgevoerd. De resultaten kan de interim manager aan een opdrachtgever laten zien. Op dit moment is dit beleid nog niet definitief. Toch wil ik er graag wat over zeggen. De toetsing bestaat uit het bijhouden van een digitaal puntensysteem. Van 'flashreport' van de opdracht, het organiseren van 360° feedback waaruit een rapportage rolt tot en met de beoordeling van competenties. En de opdrachtgever kan dat gewoon inzien. Maar nogmaals: we zijn dit volop aan het ontwikkelen."

Hoe wordt het tarief van een interim manager vastgesteld?

"Een interim manager is meestal een zelfstandige ondernemer. Dit 'bewijst' immers zijn onafhankelijkheid. Een interimmer ontvangt geen salaris maar brengt een dagtarief in rekening. Daarmee genereert hij bedrijfsomzet waarvan hij een aantal kosten betaalt. Denk hierbij aan belastingen, premies, verzekeringen, pensioenvoorziening en directe bedrijfskosten (zoals bijvoorbeeld een auto) en zijn inkomen. Een dagtarief of een bedrijfsomzet is daarom niet vergelijkbaar met een salaris of netto-inkomen.

Onderstaand voorbeeld verduidelijkt dit. Dit voorbeeld is  gebaseerd op gegevens van het halfjaarlijks onderzoek van Atos Consulting (2011)."

Een gemiddelde interim manager heeft een dagtarief van € 1.000,- en werkt 3,5 dag per week (9-10u per dag) aan een opdracht. Een gemiddelde opdracht duurt negen maanden met een gemiddeld aantal werkweken van 4,33.
De kosten voor het inhuren van een interimmer zijn gemiddeld zo'n 30% hoger. Als de afkoopkosten van een weggestuurde manager erbij worden opgeteld, zijn de kosten nagenoeg gelijk.  


Omzet

Conclusie:

Door het inhuren van een interim manager 'koopt' een bedrijf:

• kwaliteit en ervaring: een interim manager levert in korte tijd een gedegen oplossing. Hierdoor wordt de organisatie weer zelfredzaam.
• flexibiliteit: een interimmanager kan binnen een dag aan de slag. Maar wordt de opdracht niet naar wens uitgevoerd of bevalt de persoon toch niet? Dan kan de manager zonder  probleem direct en zonder kosten  met zijn werk stoppen.
• onafhankelijkheid: een interim manager heeft geen persoonlijke belangen bij de aanpak en garandeert daarmee een onafhankelijke oplossing.

"Per saldo dus relatief lage kosten afgezet tegen alle voordelen. Dus duur? Duur is wanneer je veel betaalt en geen kwaliteit krijgt!"  
 

Terug naar het weblog overzicht